|
Eastwood
|
Geplaatst op 03-01-2008, 16:57 |
Reageer
|
Berichten: 517
gebruiker
Verstuur privé bericht
|
Hoi allemaal,
Ik heb weer eventjes wat geschreven t.b.v. van dit forum, maar HELAAS
bij het plaatsen krijg ik een fout melding terug " meer spaties gebruiken".
Ik ben dus een onvervalst digibeet dus ik weet niet waarom ik en dus ook
waar in het geschreven stuk, meer spaties zou moeten gebruiken.
Het wordt een taalkundig rommeltje..... 
Maar goed......en na enkele verwoede pogingen,
heb ik het verhaal ook maar onder mijn eigen website geplaatst.
http://www.eastwoodamps.nl
kopje: diversen en rubriek "Hoe werkt een gitaar buizen versterker van binnen?"
Veel plezier met het lezen.
Groeten
Jaap. 
EN DAN NU DE FORUM VERSIE:
Hoe werkt een gitaar buizen versterker?
Inleiding:
Een vraag waarover je als gitarist ongetwijfeld wel eens heb gedacht.
En ondanks het fraaie medium internet met heel veel artikelen over buizen versterkers, blijkt dat het vaak te technisch is, zodat je (als niet technische lezer)
al snel de weg kwijt kan zijn.
Dus tijd voor een gewone nuchter Nederlandse vertelling,
uit de bundel "Eastwood Amps" en ik ga nu niet in op allerlei technische bijzonderheden, want dan raken we het spoor opnieuw bijster en
dat willen we niet..... toch.....
(Voor aanvullende meer technische info, zie mijn andere publicaties
zoals de reparatie handleiding, waarin meer details worden genoemd
over de werking van diverse elektronische componenten, buizen,
weerstanden en dergelijke.)
Hoofdstuk 1:
Goed dan, ik ga eventjes uit van de volgende situatie / set-up:
1 elektrische gitaar aangesloten op een normale gitaar buizen versterker,
zonder tussen liggende effecten (onze denkbeeldige ideaal versterker
zullen we maar zeggen).
De versterker wordt aangezet. dat is eenvoudig, maar wat gebeurt
er eigenlijk binnen in de versterker?
Aller eerst wordt het netspanning vanuit het reguliere 230 volt stopcontact
via een zekering en net schakelaar, doorgegeven aan een voeding
transformator.
Deze transformator noemen we vaak verkort de voeding trafo.
Deze trafo zet de 230 volt om in andere spanningen (volts).
Bijvoorbeeld;
- Een laagspanning van 6,3 volt en een stroomsterkte van 8 ampère.
- Dan een 2 laagspanning van 45 volt met stroomsterkte 50 milli ampère
en laten we zeggen tot slot nog een spanning
- van 370 volt met 350 milliampère stroomsterkte.
(Echt wel heftig als je die eens beet pakt, dat geeft zo'n bijzonder
tintelig gevoel, kan ik u zeggen).
Goed......... de diverse spanningen hebben natuurlijk allemaal een doel
zo is de gloei spanning met een hoge stroom bedoelt om de buizen van de versterker een flink op te stoken.
De 45 volt spanning is nodig om als negatieve spanning te worden
omgetoverd en bedoelt om de eind buizen in het gareel te houden.
De 370 volt wordt gelijkgericht tot wel zo'n dikke 440 volt en is bedoelt
om de versterker te voorzien van werkbare hoog spanningen.
Dit alles gebeurt met behulp van afvlak condensatoren, weerstanden,
diodes en dergelijke.
Vanzelfsprekend moeten die onderdelen berekend zijn
op de hoge voltages en vermogen.
De versterker zelf heeft onder andere 3 kleine buizen
en 2 grotere (eind) buizen.
Meestal worden voor de kleine buisjes het Europese type
ECC 83 gebruikt.
Het Amerikaanse equivalent is 7025 of de 12AX7.
Elk van deze buisjes bestaat dan weer uit 2 gescheiden
versterker trappen en worden daarom ook dubbel trioden genoemd.
De eind buizen zijn vaak EL 84 / 6V6 voor kleinere vermogens en de
EL 34 of 6L6 voor het grotere werk.
Deze buizen noemen ze eind penthode en / of tetrode buizen.
En tot slot alle buizen worden verhit door de zogenaamde gloeidraden
die zorgen dat de buizen warm worden, maar ook dat de
inwendige elektronen stroom binnen in de buis in goede banen
worden geleid.
De meest gebruikte gloei spanning is 6,2 tot 6,3 volt.
Zo, dat weet u dan al vast.
Hoofdstuk 2:
En nu slaan we 1 snaar aan op de gitaar, als voorbeeld de lage E snaar,
die vanaf nu voor het gemak meneer E gaat heten.
Deze meneer E levert dus een trilling of wel frequentie die door
de magneten en spoel van het gitaar element wordt ontvangen
en als spanning in milli volts de weg verder vervolgt door
de kabeltjes, volume en toon regelaar van de gitaar
om tenslotte via het 6,3 mm gitaar jack gedeelte de gitaar
te verlaten en via het gitaar snoer naar de versterker wordt getransporteerd.
Na de ingang van de versterker komt meneer E de eerste gedeelte
van de voorversterker buis tegen.
Meneer E gaat hier doorheen en wordt vergroot van de milli volts
naar enkele gewone volts.
Een enigszins opgeblazen gevoel voor meneer E, maar hij voelt zich al
aardig groot worden.
Via de 1e volume regelaar (die eigenlijk potentiometers heten maar
meestal kortweg potmeters worden genoemd) kan die versterking worden gedoseerd om vervolgens te worden doorgelaten naar de 2 buis van de voorversterker.
Ook hier kan versterking worden vergroot tot soms wel enkele 10 tallen volts.
Of dat gebeurd is afhankelijk van de ontwerper / bouwer, want nog meer voor versterking levert dan ook meer vervorming op van het oorspronkelijk signaal.
Nu is het dus wel zo dat de 1 vindt dat helemaal niks en de ander
wil niet anders dus u begrijpt wel, waarde lezer, het is per
model / type / merk verschillend hoe men die tussen trappen
qua versterking heeft ingesteld.
Dat bepaald dan ook in enige mate of u de versterker juist mooi of niet
mooi vindt klinken. Maar goed,dat is hier nu even niet belangrijk.
Hoofdstuk 3:
Wat er meestal wel gebeurd na de 2e versterking is, dat men de toon regeling
sectie aan de uitgang van de 2e versterking buis heeft aangesloten.
Maar ook afwijkingen per type of fabrikant is mogelijk, bijvoorbeeld, doen ze toon regling direct na de 1e voorversterking.
Hoe dan ook we treffen hier echter vaak een vrij eenvoudige 3 weg toon regeling
aan: Hoog, laag en midden, al dan niet met een master gain regelaar / potmeter.
Dus onze gaat meneer E in al dan niet opgeblazen / vervormde
toestand gaat door de mangel van de toon regeling heen
om uiteindelijk te belanden bij de laatste kleine buis.
Die buis zorgt ervoor dat meneer E in fase wordt gesplitst.
Een dergelijke schakeling noemen we de fase draaier van
0 en 180 graden en is nodig om de eind buizen
op de juiste wijze te voorzien van het signaal.
Geheel de kluts kwijt en in fase gesplitst, komt meneer E
dan aan bij de 2 eind buizen van onze denkbeeldige versterker.
De eind buizen staan in zogenaamde balans schakeling
of te wel push en pull schakeling.
Fase draaiing zorgt er dus voor, dat het vermogen
over 2 eind buizen goed kan verdeeld, mits ze juist zijn
ingesteld in die balans / push en pull situatie.
Een veel toegepaste methode van instelling eind buizen is
door middel van het toevoegen van een negatieve gelijkspanning
aan het signaal die op
de ingangen van de eind buizen (via de fase draaier) wordt
aangeboden.
Dit noemen we klasse A/B instelling.
Een andere methode is, om de eind buizen zelf een bepaalde
negatieve gelijkspanning te laten verzorgen.
Dat gebeurt dan door een weerstand en een flinke condensator
capaciteit aan te brengen aan tussen aarde en de kathode van
de eind buis.
Dat noemen we een klasse A instelling.
Belangrijk is, dat in beide gevallen er heel zorgvuldig moet
worden gekeken naar de juiste instelling voorwaarden!
Een niet goed ingestelde eind buis zal snel een gevaarlijke
rode gloed vertonen en wordt daarnaast oververhit.
Kortom: Einde buis (en dus niet eind buis).
Aan de andere kant, een goed ingestelde eind buis zal
fraai gloeien en een licht blauwe of wat paarse gloed laten zien.
De buis is dan over het algemeen
zeer happy en in zijn element en zal bij normaal gebruik heel
wat tijd / jaren mee kunnen gaan.
Hoofdstuk 4:
Afijn, onze meneer E wordt nu echt tot enorme proporties
en volts opgeblazen door de in balans ingestelde eind buizen.
Machtig en groot komt meneer E dan terecht in de
eind transformator die hem op luidspreker niveau richting
de luidsprekers stuurt.
Nu eventjes over die eind transformator, we noemen die vaak
de uitgang trafo of balans trafo:
Een trafo, is zorgvuldig gewikkeld en bestaat uit meerdere
aparte wikkelingen zowel in het primaire wikkel gedeelte,
als ook in het secundaire wikkel gedeelte.
Primaire wikkelingen zijn de wikkelingen die aangesloten
worden aan de eind buizen en
de secundaire wikkelingen
worden aangesloten aan de luidsprekers.
De isolatie van de wikkelingen kan verschillen,
maar nog steeds behorende tot de betere trafo zijn trafo 's
met een papier isolatie.
Ook zijn de gebruike ijzer materialen en het benodigde
koperdraad voor alle wikkelingen van belang om een
goede kwaliteit te halen en een trafo moet echt wel berekend
zijn op het totale vermogen.
Gitaar versterker trafo's zijn over het algemeen redelijk
maar niet meer dan dat.
In het audio frequentie gebied van 40 hertz tot 20.000 hertz
zijn ze meestal ontoereikend en al helemaal niet
egaal / vlak in dat bereik.
Ze komen vaak niet verder dan een matige
100 hertz tot 4500 hertz en
dan nog met de nodige hobbels en kuilen in het
frequentie gebied, dus niet egaal / vlak.
Voor HI-FI toepassingen kunt u de gitaar versterker trafo
dan ook beter NIET gebruiken, daarvoor heeft men
andere typen (duurdere) ontwikkeld.
Maar okay, de balans trafo voor een gitaar versterker
van matige kwaliteit, doet in ieder geval zijn werk voor
onze gitaar versterking en meneer E komt uiteindelijk
als sluitstuk van ons verhaal terecht bij de
luidspreker / luidsprekers, die meneer E vrolijk
aan ons laat horen
en dat alles zonder hoorbare tijd vertraging!
Dat is toch wel knap.
Tenslotte:
Zo, dat was het dan weer.
Ik neem aan dat u (als gewaardeerde lezer) wat meer begrijpt
over de werking van het inwendige der buizen gitaar versterkers
en er leesplezier aan over gehouden hebt.
(c) 2008 Eastwoodamps / Nederland.
http://www.eastwoodamps.nl
Dit bericht is gewijzigd op 04-01 15:43.
|
|
meld dit bericht aan een moderator
|
|
|
|
|
|
|
Eastwood
|
Geplaatst op 04-01-2008, 16:07 |
Reageer
|
Berichten: 517
gebruiker
Verstuur privé bericht
|
Ja Michael, het leek mij wel handig om een beetje kennis hier te " droppen" 
Zodat de forum lezers en niet te vergeten lezeressen, nog wat opsteken over de gitaar buizen versterker in het algemeen.
Jouw VK 100 is ook (als basis) op die wijze samengesteld, maar met wat meer eind buizen 4 x 6L6 G(A,B,C of T - typen) en natuurlijk je lead / crunch kanaal instellingen met extra voor versterking.
Ik vind het nog steeds de beste buizen amp van Peavy.
Ga maar na een complete stack voor nog geen 1000 euro!
100 watt buizen power over 2 x 4 x 12 inch full stack kasten.
Voor 2000 euri's bied Peavy met de VK 100 dus een geheel complete 200 watt wall stereo met 16 x 12 inch speakers, verdeeld over 4 kasten!.
(Ik heb dat eens op een podium neer gezet en bespeeld)
!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!! WAANZINIG !!!!!!!!!!!! 
Wat de VK 100 ook nog heeft is een power reducer,
dus je kun uit verschillende eind vermogens kiezen.
De gebruikelijke methode is door 2 van de 4 eind buizen te ontkoppelen
en dus halveer je grof weg het aantal watts.
Een 2e methode is de eindspanning van > 450 volt te verminderen,
zodat er minder spanning op de buizen staat en waardoor het vermogen
navenant ook wordt verlaagd.
In de VK 100 is voorzien van een combinatie van deze 2 trucjes
Er is nog een 3e methode:
Namelijk om een zogenaamde power soak achter de eindtrap en
uitgang trafo te plaatsen.
Zo'n soak kan door middel van een spoel / trafo zijn opgebouwd,
die het overtollige vermogen absorbeert, of door middel van weerstanden,
zodat het vermogen grotendeels weg vloeit , voordat het eind signaal naar de luidsprekers gaat.
Marshall heeft daar in de 80-er en 90-er jaren mee geëxperimenteerd en
Koch heeft dat ook gedaan door dergelijke soaks los te verkopen.
Een succes is dat nooit geworden, of schoon het principe wel werkt.
Nou dat was dus maar even een VK gerichte aanvulling voor je.
Heel veel speel plezier er mee!!!
Groeten van uit een winters Amersfoort.
Jaap
|
|
meld dit bericht aan een moderator
|
|
|
|
|
Hoe werkt een gitaar buizen versterker? - 1
